فى زمان المعتضد و السيف يقطر دما » و سپس به جريان آن فرد قمى اشاره كرده كه اموالى را نزد ابو جعفر عمرى آورد در حالى كه وى را به نيابت نمىشناخت ؛ 1544712 خ 0 14 خ اين موارد از اين حقيقت حكايت مىكنند كه اگر خود ائمه عليهم السّلام مستقيما با شيعيان مرتبط مىشدند و وكلا به عنوان وسايط و پوشش‌هايى براى فعاليت آنان به ميدان نمىآمدند ، وضع براى امامان و شيعيان به مراتب سخت‌تر و تحمل‌ناپذيرتر مىشد . شواهدى حاكى از آن است كه سازمان وكالت ، به خصوص در عصر شدت‌گيرى تضييقات ، فعال‌تر عمل مىكرد ؛ براى نمونه ، امام كاظم عليه السّلام مدتى تمامى ارتباطهاى خود با وكلا و شيعيان را به حداقل ممكن رساند و تمامى ارتباطها را از طريق وكيل برجسته‌اش مفضل بن عمر ، انجام مىداد . 2544712 خ 0 15 خ اين مسأله نشان‌گر نقش مهمى است كه وكلاى ائمه عليهم السّلام در سلب حساسيت‌ها و توجهات سوء دستگاه حاكميت عباسى نسبت به ساحت مقدّس ائمه عليهم السّلام مىتوانستند دارا باشند . بدين‌ترتيب ، روشن شد كه شرايط خاص سياسى نيز عامل ملى مهم براى روىآورى ائمه عليهم السّلام به تشكيل و بسط فعاليت سازمان وكالت بوده و وكلا هم‌چون ديوارهايى حايل بين جاسوس‌هاى حكومت عباسى و فعاليت‌هاى مخفى امامان عليهم السّلام محسوب مىشدند . اين نكته كه ائمه عليهم السّلام با نصب وكلا در صدد تقليل ارتباطات مستقيم خود با شيعيان بودند و حتى بر تقليل ارتباطات با وكلا تا حد ضرورت تأكيد داشتند ، از جمله‌اى در نامه امام هادى عليه السّلام به ايوب بن نوح كه براى راهنمايى و تبيين وظايفش نگاشت ، قابل استفاده است . در اين نامه امام عليه السّلام پس از نهى هريك از ايوب بن نوح و ابو على بن راشد از دخالت در امور تحت قلمرو ديگرى مىفرمايند : « اگر به آنچه شما را بدان امر كردم عمل نموديد از مراجعه مكرّر نزد من مستغنى خواهيد شد » . 3544712 خ 0 16 خ 1 . 3 . عدم دسترسى شيعيان به امامان عليهم السّلام به سبب حبس ، شهادت و غيبت از ديگر اسباب روىآورى امامان شيعه عليهم السّلام به تأسيس ، گسترش و تقويت سازمان وكالت ، بروز شرايط سخت براى آنان در برهه‌هايى از زمان بود . سلطه حكومت‌هاى جائر عباسى و فشارهايى كه عليه امامان عليهم السّلام وجود داشت ، گاه به حبس ايشان و گاه به شهادت آنان و در نهايت به غيبت خلف صالح آنان انجاميد . در اين مقاطع حساس